/Onze musea staan stevig op de kaart\

Museumvereniging jaarverslag 2017

Woord vooraf

Nieuwjaarsreceptie Eindhoven 1 - Fred Ernst

Een sterk museumveld

Stijgende bezoekcijfers zijn zo langzamerhand een vast gegeven in ons jaarverslag. En deze tendens lijkt nog lang niet ten einde. Dat stemt positief en geeft tegelijkertijd brandstof aan de discussie over bezoekersaantallen als maatstaf van succes, of als indicatie van verdiencapaciteit. De waarde van musea is immers zo veel groter dan alleen hun vermogen om veel bezoekers te ontvangen. Hoe het ook zij, beter dat stijgende bezoekcijfers de aanleiding zijn voor zo’n discussie dan stagnatie of achteruitgang.

Kijkend naar de cijfers valt op dat de groei van het buitenlandse bezoek nog sterker is dan die van het binnenlands bezoek. De motor van dat succes is de museumsector zelf, die grote internationale tentoonstellingen en complexe projecten realiseert. Met een professionaliteit die, ook in vergelijking met het buitenland, indrukwekkend is. En niet alleen de grote publieksmagneten trokken meer mensen. Ook kleinere musea in bijvoorbeeld Amersfoort, Drachten en Harderwijk wisten in 2017 fors meer bezoekers te trekken.

De Museumvereniging staat, als brancheorganisatie, de musea bij in hun belangrijke werk. Onder meer door in het publieke domein hun belangen te behartigen. Dit leidde ertoe dat het huidige kabinet in het regeerakkoord ruim aandacht heeft besteed aan onze speerpunten. In diverse overleggen met het ministerie van OCW en de Tweede Kamer werd gewerkt aan zaken als collectiemobiliteit, de Geefwet en cultuureducatie. De musea laten het zien, en de vereniging biedt hen een podium.

De Museumkaart is en blijft een solide basis voor de vele activiteiten die de zichtbaarheid van musea vergroten. Denk bijvoorbeeld aan de Nationale Museumweek, Kidsproof musea, Museuminspecteurs en MuseumkaartMatch. Daarnaast hebben in 2017, ter ondersteuning van onze leden, de eerste regiobijeenkomsten plaats gehad en werd museumcontact.nl gelanceerd.

Dit jaarverslag geeft u een indruk van wat de Museumvereniging in 2017 heeft ondernomen. Het belicht de hoogtepunten van vorig jaar aan de hand van de maatschappelijke waarde van musea: verwonderen, verbinden, ontwikkelen, beleven en verrijken.

Samen met ruim 400 musea blijft de Museumvereniging werken aan het versterken van het grote publieke belang van musea. Het vele werk wordt gedaan dankzij de inzet van de talrijke leden, commissies en raden en een klein maar gedreven bureau. Met elkaar zorgen we ervoor dat ook 2018 weer een mooi museumjaar zal worden!

Irene Asscher-Vonk, bestuursvoorzitter
Stef Oosterloo, directeur a.i.
mei 2018


Over de activiteiten van de aan de vereniging gelieerde Stichting Museumkaart publiceren we ook een publieksjaarverslag.

Verwonderen

Opkomen voor de belangen van alle musea

Of het nu gaat om de LAMO of politiek lobbywerk, onze vereniging staat pal voor de belangen van alle Nederlandse musea.

Kring Rijksmusea

Voor de kring rijksmusea speelden in 2017 de volgende onderwerpen:

Het bekostigingssysteem van de rijksmusea+

De verkiezingen en het nieuwe cultuurbeleid+

Herinrichting van het cultuurstelsel+

Uitvoering van de motie rondom OCW-bestemmingsfondsen+

De begrotingsbehandeling cultuur+

Behoud van de Geefwet+

Voor al deze onderwerpen zet de vereniging zich namens de kring rijksmusea in richting het ministerie van OCW en de Tweede Kamer, daar waar het gaat om het gemeenschappelijk belang. Ook biedt de vereniging waar nodig inhoudelijke en administratieve ondersteuning.

Leidraad Afstoting Museale Objecten (LAMO)

Nadat we het beheer van de Afstotingsdatabase – de website waar musea hun voornemens tot afstoten plaatsen – hebben overgedragen aan het Museumregister heeft de verenging in 2017 gewerkt aan meer bekendheid voor de LAMO. Er zijn diverse workshops gegeven aan geïnteresseerden, waaronder een internationaal gezelschap in het kader van het jaarlijkse NEMO-congres. De internationale belangstelling heeft geleid tot een Engels publicatie over de LAMO.

Leidraad Afstoting Museale Objecten (LAMO) 2016

Ethische Code voor Musea

De Ethische Codecommissie voor Musea geeft gevraagd en ongevraagd advies over ethische vraagstukken. In 2017 heeft de commissie op eigen initiatief een advies uitgebracht over de vraag of musea rekening moeten houden met de belangen van nog levende kunstenaars bij afstoting van hun werk. Ook is een nieuwe adviesaanvraag in behandeling genomen. De commissie heeft bij diverse gelegenheden presentaties gegeven over haar werkzaamheden en meegedacht over de herziening van de LAMO.

Museale verwervingen

Dit in 2009 gestarte project heeft tot doel te onderzoeken of zich in Nederlandse museale collecties objecten bevinden waarvan de herkomstgeschiedenis verwijst naar roof, confiscatie, gedwongen verkoop of andere verdachte omstandigheden. Het project gaat de afrondende fase in. In 2017 werd het verlengd, zodat een klein aantal musea nog een eindrapportage kon indienen. De vereniging is in gesprek met het ministerie van OCW om de overdracht van het archief en het beheer van de website over museale verwervingen onder te brengen bij een nog op te richten kenniscentrum.

Museale verwervingen

Collectiemobiliteit

In oktober wisselden een veertigtal ambtenaren en diverse hoofden collecties hun kennis en ervaringen uit over hoe overheden en musea gezamenlijk de zichtbaarheid en mobiliteit van hun collecties kunnen bevorderen. Een code collectiemobiliteit werd besproken als instrument om bruikleenverkeer te bevorderen, bij voorkeur tegen lagere kosten door beperkt verzekeren. De conferentie hielp het draagvlak voor de code te vergroten, die naar verwachting in 2018 een formele status zal krijgen.

Collectiemobiliteit

Nationale Museumweek

De Nationale Museumweek beïnvloedt de perceptie van musea in Nederland aantoonbaar positief. Door de Museumweek, en de campagne eromheen, is het belang dat men aan de Nederlandse musea hecht significant gestegen. Zowel onder frequente als niet-frequente museumbezoekers. Alles met één uiteindelijk doel: een sterkere binding van alle Nederlanders museale collecties door het hele land. 

In 2017 heeft de Nationale Museumweek, de derde editie alweer, nog meer verdieping en verbreding gekregen. Onder meer door:

  • Een stijgend aantal deelnemende musea (> 400)
  • Drie ‘gouden pronkstukken’ die veel aandacht genereerden
  • Inhoudelijke debatten op Sublime FM
  • Stages van BN’ers en politici in musea
  • Pop-up musea in scholen
  • Het eerste Nationaal VR-museum ter wereld

De totale campagne heeft zeker effect gehad. Niet-frequente museumbezoekers zijn musea significant meer als ‘toeristische trekpleisters (79%)’ gaan zien, die ‘ons aller verleden tot leven brengen (74%)’ en ‘de schatkamers zijn van talloze objecten (88%)’. Frequente museumbezoekers zijn musea meer gaan zien als plaatsen die ‘herinneringen naar boven brengen (67%)’. Ondertussen groeide het aandeel niet-frequente museumbezoekers dat bekend is met de Nationale Museumweek van 57% naar 63%.

NMW Gouden pronkstuk De Ploeger Helmond - Jorrit Lousberg
NMW Gouden pronkstuk letterkast Dordrecht - Jorrit Lousberg

Verbinden

Verbinding is de sleutel

Een sterke binding tussen publiek en museale collecties. Maar ook tussen de museumsector en de politiek. We werken er hard aan!

Inbreng landelijke verkiezingen

In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2017 heeft de Museumvereniging vier speerpunten aangedragen bij alle politieke partijen. Na publicatie van de programma’s bleek dat 9 van de 10 partijen zich over één van de vier museale onderwerpen heeft uitgesproken. Van de vier coalitiepartijen spraken zich twee voor de Geefwet uit, drie voor cultuureducatie, twee voor de indemniteitsregeling en één voor aankoopmiddelen. Daarmee waren museale onderwerpen zeer zichtbaar in de programma’s. Dat vertaalde zich vervolgens in zichtbaarheid in het regeerakkoord.

Inbreng landelijke verkiezingen - Verkiezingsprogramma D66

Toolkit gemeenteraadsverkiezingen

Voor onze leden schreven wij een handleiding over hoe ze zich konden voorbereiden op de gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart 2018. Op de website werd de handleiding in iets meer dan twee maanden 259 keer gelezen. Zowel Cultuur + Ondernemen, als Kunsten ’92, als het Vlaamse erfgoedblad Faro hebben in hun nieuwsbrief de toolkit aanbevolen aan hun leden, waarmee we een bereik hebben dat verder gaat dan alleen de leden van de vereniging.

Toolkit gemeenteraadsverkiezingen

Museale stages

De Museumvereniging organiseert museale stages met als doel een duurzame relatie op te bouwen met stakeholders. Wij doen dat door hen een unieke ervaring aan te bieden: achter de schermen van een museum werken. In 2017 zijn zes museale stages georganiseerd, waarvan drie tijdens de Nationale Museumweek. Onze stagiaires waren: ondernemer Judith Osborn (Nationaal Gevangenis Museum), vlogger Iamtheknees (Natuurmuseum Brabant), journalist Kees van Twist (Boomkwekerijmuseum), MKB Nederland-voorzitter Michaël van Straalen (Textiel Museum), burgemeester van Haarlem Jos Wienen (Frans Hals Museum) en CDA-Kamerlid Jenny Geluk (Zeeuws Museum).

Museale stages - Textielmuseum Tilburg

Museumvisie

Dit toonaangevende vaktijdschrift voor de museumprofessional verschijnt elk kwartaal. En biedt ruim 60 pagina's met nieuws, achtergrondinformatie, ontwikkelingen, visies, dromen, transfers, bouwplannen, boeken, producten en activiteiten. De rubriek Spraakmakers, verzorgd door Helene Steiner en Imara Limon, slaat een brug naar het Museumcongres. De totale inhoud hebben we inmiddels geëvalueerd en bijgestuurd. De visuele identiteit sluit inmiddels beter aan bij die van de Museumvereniging. Voor de advertentiewerving gingen we in zee met Virtu Media, de abonnementenadministratie is uitbesteed aan Abonnementenland en musea krijgen nu maximaal drie exemplaren. Gezien onze forse bijdrage aan het vaktijdschrift zullen we alle aspecten in 2018 nogmaals evalueren.

Museumvisie

Longread+

Ode aan onmisbare vrijwilligers

Tijdens de Nationale Vrijwilligersdag heeft de Museumvereniging met 40 speciale odes de in totaal 26.000 vrijwilligers in musea bedankt. Elke ode is een ontroerend, persoonlijk miniportret van een vrijwilliger. Alle odes zijn te zien op het YouTube-kanaal van de vereniging. Vrijwel alle Nederlandse musea werken met vrijwilligers – 16% van de musea draait zelfs volledig op hun tomeloze energie en toewijding! De museumvrijwilligers ‘vullen’ omgerekend bijna 4.000 voltijdsbanen in de sector. Kapitalisatie van hun belangeloze inzet telt op tot €100 miljoen. Dat is zo’n 10% van de totale omzet in de museumsector.

Ode aan onmisbare vrijwilligers 5 Museum Bussemakershuis Borne

BGL Museumprijs

De grootste publieksprijs die een museum kan winnen is de BankGiro Loterij Museumprijs, een initiatief van het Prins Bernhard Cultuurfonds. Wij verlenen graag onze medewerking aan deze prijs. Na een bloedstollende stemperiode werd het TextielMuseum Tilburg de winnaar van de BankGiro Loterij Museumprijs 2017. In deze tiende editie is er bijna 81.000 keer gestemd (een recordaantal!) op drie genomineerde musea.

BGL Museumprijs - TextielMuseum Tilburg 1 - Roy Beusker

Museumkidsweek steeds bekender

Tijdens de herfstvakantie vindt traditiegetrouw de Museumkidsweek plaats. In 2017 organiseerden 208 musea samen meer dan 500 aantrekkelijke activiteiten voor families. Met als doel nieuwe bezoekers aan zich te binden. In 2017 was het thema afgestemd met het CPNB en hetzelfde als dat van de Kinderboekenweek: ‘Griezelen’. Musea en de (sociale) media reageerden enthousiast op deze koppeling. Mede daardoor bereikten we opnieuw een groter publiek dan in de voorgaande edities.

Museumkidsweek steeds bekender 1

Ontwikkelen

Ontwikkeling blijven we stimuleren

Kennis delen, ontwikkeling en innovatie. Belangrijk voor de musea, belangrijk als het gaat om aansprekende educatie.

Museumeducatieprijs

In 2017 is de Museumeducatieprijs voor de tweede keer uitgereikt. De prijs is in het leven geroepen door de minister van OCW en heeft als doel de samenwerking tussen musea en scholen uit het primair onderwijs te stimuleren. Door goede educatieve projecten met elkaar te delen en navolging te stimuleren. Zowel musea als scholen konden een project aanmelden, totaal waren er 36 inzendingen. De prijs van €40.000 voor het beste lopende project is gewonnen door het Verwonderpaspoort van Naturalis Biodiversity Center en basisschool Woutertje Pieterse uit Leiden. Nieuw dit jaar was de aanmoedigingsprijs van €5.000 voor het beste projectplan. Die werd gewonnen door Kijk ze Kijken van Kunsthal Rotterdam, Stichting Laurens en Stichting Boor.

Museuminspecteurs

Museumcontact.nl groeit door

Dit platform voor kennis en kwaliteit is gelanceerd tijdens de Museumkennisdag. Het is een plek voor en door museummedewerkers, waar leden elkaar vinden en hun kennis kunnen delen. Bovendien kunnen ze er terecht voor het laatste nieuws, interessante activiteiten en relevante dossiers. Het platform is in korte tijd neergezet, mede dankzij het genereuze aanbod van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed om voort te bouwen op een bestaand platform.
Eind 2017 waren er ruim 500 geregistreerden en dat aantal groeit. Studenten van de Reinwardt Academie onderzoeken momenteel het gebruiksgemak van Museumcontact, o.a. door middel van een enquête onder de gebruikers en niet-gebruikers. Goede nieuwe (en haalbare) ideeën uit hun plan van aanpak zullen we implementeren.

Museumkennisdag

Of je nu tentoonstellingen samenstelt, de collectie beheert of de museumwinkel bestiert - de Museumkennisdag biedt voor elk wat wils. Op 15 mei namen in het Louwman Museum 300 museumprofessionals deel aan de derde Museumkennisdag. ‘Ondernemende Musea’ was het centrale thema van de dag en daagde uit om na te denken over ondernemerschap, samenwerking en duurzame impact. In verschillende rondes waren er lezingen en expertmeetings. De lezingen, met sprekers uit binnen- en buitenland, varieerden elke ronde en de expertmeetings werden een aantal malen herhaald. Uit de evaluatie bleek dat bezoek aan collega-musea werd gemist. De (logistieke) organisatie van de Museumkennisdag was voor het eerst in handen van De Projectstudio. De samenwerking is voortgezet voor het Museumcongres in Haarlem en de beide evenementen in 2018.

Museumkennisdag Louwman Museum 2 - FredErnst

Succesvolle start regiobijeenkomsten

Aan de eerste regiobijeenkomsten in Gelderland en Friesland namen 50 musea deel. De bijeenkomsten zijn speciaal bedoeld voor de leden die de Museumvereniging niet bereikt met sectieactiviteiten, de Museumkennisdag of het Museumcongres. Het programma hebben we samengesteld in samenwerking met musea uit deze regio’s: Erfgoed Gelderland en Museumfederatie Fryslân.

De regiobijeenkomsten zijn gericht op regionale samenwerking tussen musea op het gebied van profilering, positionering en netwerken. Het programma bestond onder meer uit een plenaire sessie over het publiek belang van musea, werkgroepen ‘Opstellen van een museumprofiel’ en korte individuele speeddates met medewerkers van de Museumvereniging. Wij zijn blij met deze succesvolle aftrap en zetten de regiobijeenkomsten volgend jaar daarom voort in andere provincies.

regiobijeenkomsten

Sectieraad en Programmaraad

Sectieraad+

Programmaraad+

Museuminspecteurs en kidsproof musea

Tussen oktober 2016 en oktober 2017 voerden 4.000 jonge Museuminspecteurs in 430 musea zo’n 8.000 inspecties uit. Die inspecties bepalen welke musea het predikaat ‘Kidsproof 2018’ mogen dragen. Voor een Kidsproof museum-award heeft een museum minstens 40 inspecties nodig en een gemiddeld rapportcijfer van minimaal 7,5. Tijdens de Museumkids Awards in het Instituut voor Beeld en Geluid in Hilversum werd het Nationaal Reddingsmuseum Dorus Rijkers in Den Helder uitgeroepen tot Kidsproof Museum 2018. En 44 andere musea kregen ook het predikaat ‘Kidsproof’. Van de elf beste inspecteurs is Lente uit Enschede verkozen tot Museuminspecteur van 2018! De musea en inspecteurs ontvingen de prijzen uit handen van minister Van Engelshoven van OCW. De Museumkids Awards kregen volop aandacht bij publiek, landelijke en regionale pers en in de lokale politiek.

Museuminspecteurs

Beleven

Museumbeleving verder verdiepen

Zowel binnen de sector als daarbuiten zijn we zeer actief. Samen met onze leden willen we de museumbeleving verdiepen.

Het 11de Museumcongres

"Beyond boundaries – Noodzaak van samenwerking binnen én buiten de museumsector" was het thema van het 11e Museumcongres op 5 oktober 2017 in Haarlem. Musea kunnen zich door samenwerking sterker profileren en hun eigen verhaal beter vertellen. Gedurende de dag gingen 350 museumdirecteuren en decision makers uit de sector in debat. Verschillende reportages zijn nog beschikbaar op Museumcontact. Het Museumcongres werd wederom vooraf gegaan door een directeurendiner, ditmaal in het Teylers Museum. De vijftig plaatsen waren zeer snel volgeboekt.

11e Museumconges Museumtalent - Bibi Veth

Een nieuwe prijs: Museumtalent+

Doorontwikkeling congres+

Musea in de media 2 Museum Arnhem
Musea in de media 5 Slot Loevestein

Musea in de media

Een sterk draagvlak voor musea vereist natuurlijk bekendheid bij een groot publiek. Dus zijn we volop aanwezig op televisie en online platforms. En fungeerden we ook in 2017 als intermediair tussen massamediale kanalen en (initiatieven van) musea. Zo werkten wij mee aan Museum Jeugd Universiteit en ArtTube maar ook aan programma’s op AVROTROS zoals Nu te zien! Altijd te Zien!, Anatomische Les met Ria Bremer of de Verkiezing van het Pronkstuk van Nederland met Jort Kelder.
We initiëren zelf ook televisieprogramma’s, bijvoorbeeld Man en Kunst tijdens de Nationale Museumweek, met gemiddeld 300.000 kijkers per aflevering. We zijn co-financier van programma’s op regionale of commerciële omroepen zoals Verborgen Museumschatten in Gelderland met in 2017 gemiddeld 73.000 kijkers per aflevering.

Social+

MuseumkaartMatch succesvol

De verbindende kracht van de musea blijkt ook uit de succesvolle lancering van MuseumkaartMatch in 2017. Via MuseumkaartMatch.nl vinden kaarthouders altijd hun ideale gezelschap voor een museumbezoek. Handig als er in de omgeving even niemand is die mee kan.

Inmiddels staan er maandelijks zo’n 2.000 nieuwe oproepen online. Opvallend is dat millennials meer dan gemiddeld gebruik maken van dit initiatief. Met het Centraal Museum in Utrecht en het Dolhuys in Haarlem zijn in 2017 bovendien twee speciale ‘match-avonden’ georganiseerd. Na een mailing onder Museumkaarthouders waren de avonden al snel volgeboekt en ontstonden er zelfs wachtlijsten. Tijdens de avonden was er ruimschoots tijd om met elkaar kennis te maken. De positieve reacties smaken naar meer.

MuseumkaartMatch succesvol 2

Verrijken

Museumkaart verrijkt mensen en musea

De Museumkaart brengt 1,35 miljoen mensen in contact met prachtige collecties in ruim 400 musea. En levert de sector ook belangrijke inkomsten op.

De Museumkaart is populair en groeit al jaren. Inmiddels zijn er 1,35 miljoen kaarthouders die 8,7 miljoen bezoeken aan de ruim 400 deelnemende musea hebben gebracht in 2017. De Museumkaart bestaat sinds 1981 en is een initiatief van de musea zelf. De kaart is goed voor 10% van de eigen inkomsten van de museumsector in Nederland. In 2017 hebben de musea bijna 62 miljoen euro voor bezoeken met de Museumkaart ontvangen. Uit onderzoek blijkt dat de sector zonder Museumkaart ongeveer 30 miljoen euro aan entreegelden zou zijn misgelopen. Maar de meerwaarde van de Museumkaart gaat verder dan het financiële belang. Steeds meer nieuwe groepen weten de weg naar de musea en de Museumkaart te vinden. Het aantal kaarthouders met een mbo-opleiding of modaal inkomen stijgt gestaag. Daarmee krijgt de Museumkaart een bredere basis.

Marketinginstrument voor musea

Bezoeken met de Museumkaart leveren waardevolle statistieken op. Elk museum heeft toegang tot een Museumkaart-dashboard via de portal van Kantar TNS. Daar kunnen musea hun bezoekgegevens onderling één op één vergelijken met andere musea. Dat wil zeggen: dat kan zodra een museum toestemming geeft tot inzage door andere musea. Dit dashboard toont musea waardevolle (geanonimiseerde) marketinginformatie over bezoekers met een Museumkaart. Ook de Museuminspecties door kinderen zijn voor musea toegankelijk via een dashboard. Daardoor kunnen musea de feedback van de kinderen gebruiken om hun exposities en activiteiten te verbeteren.

Museumcijfers

In 2017 zijn de Museumcijfers van 420 musea verzameld over het jaar 2016. De cijfers worden verzameld met twee doelen:

1) Een benchmark vaststellen, waardoor leden hun eigen museumprestaties kunnen afzetten tegen andere, gelijkwaardige musea in Nederland.
2) De economische trends van de museumbranche in kaart brengen.

In 2016 boekten musea 34 miljoen euro meer eigen inkomsten, maar door teruglopende overheidssubsidies stagneerde wel de omzet. De musea telden gezamenlijk 31,7 miljoen bezoeken - 2,5 miljoen bezoeken meer dan in 2015.

LAMO-Museumcijfers

Organisatie en bestuur

Onze organisatie staat stevig. En we zijn blij met onze bestuursleden, die samen een schat aan ervaring, professionaliteit en kundigheid vertegenwoordigen.

Samenstelling bestuur+

Nevenfuncties+

Profiel+

Governance Code Cultuur+

Bureau+

Pers en publiciteit+

Ledenvergadering+

Financiën

Enkelvoudige balans en exploitatie

Algemene toelichting+

Vermogenspositie+

Balans per 31 december 2017+

Staat van baten en lasten over 2017+

Kasstroomoverzicht+

Grondslagen+

Vooruitblik

Voor de Museumvereniging belooft 2018 weer een actief jaar te worden. Met als overkoepelend thema ‘een meer divers museumpubliek’. Er ligt een regeerakkoord met voornemens op het terrein van belastingen, sociale wetgeving, vitalisering van regio's, educatie en gegevensbescherming. Dat alles is relevant voor de museumsector en vraagt dus onze aandacht.

Belangrijk voor door het Rijk gefinancierde musea is de aanzet voor het nieuwe cultuurbeleid van het kabinet, 'Cultuur in een open samenleving'. Evenals het aanstaande sectoradvies van de Raad voor Cultuur over musea. Voor de lokaal gefinancierde musea is 2018 het jaar van nieuwe colleges van B&W en dus bepalend voor hun speelruimte in de komende vier jaar. Op al deze fronten zullen wij samen met onze leden actief zijn.

Thematisch ligt de nadruk in 2018 op diversiteit. Zo ging onlangs ging Studio i van start, een prachtig initiatief van het Van Abbemuseum en het Stedelijk Museum Amsterdam voor inclusieve cultuur. Binnen de Federatie Cultuur, de overkoepelende werkgeversvereniging voor de culturele sector, is de Museumvereniging penvoerder voor het Actieprogramma Cultuur en Creatief Inclusief (ACCI), dat mogelijk wordt gemaakt door het ministerie van OCW, de rijkscultuurfondsen en het VSB Fonds.

Tegelijkertijd zal de Museumkaart zich blijven ontwikkelen en blijven investeren in de loyaliteit van bestaande kaarthouders en groei onder gezinnen. De Stichting Museumkaart zal in 2018 opnieuw veel aandacht genereren voor MuseumkaartMatch en Museumkids. En met de vierde editie van de Nationale Museumweek, de Museumkidsweek en het uitlichten van musea en hun tentoonstellingen, willen we de band tussen het publiek en ons enorme cultureel kapitaal – ons echte goud – verder versterken.

Musea. Van publiek belang.

Begroting 2018+

Samenvatting 2017

Een terugblik op 2017 in vogelvlucht+

/Deel het jaarverslag\

?
x
Deel het jaarverslag